EN 18223 serileştirmesine uygun, hatasız ve dilbilimsel olarak doğru bir JSON-LD oluşturulduğunda, ilk olarak kapsamı dikkat çeker. Hedef format, dikkat çekici derecede ayrıntılıdır.
EN 18223, CEN/CLC JTC 24’ün, Dijital Ürün Pasaportu’nun veri modelini tanımlayan standardıdır - bu standart, AB Resmi Gazetesi’nde yayınlandığında her DPP’nin uyması gereken biçimdir. Bu formatta, her değer kendi elementId, dictionaryReference, objectType, valueDataType ve value değerlerine sahip bir nesneye dönüştürülür. Üç satırlık kaynak veri, yirmi satıra dönüşür.
Bu ayrıntılı yapının getirdiği kazanç
Bu ayrıntılı yapıtesadüf değildir ve bunun ne gibi bir ## kazançsağladığını anlamakta fayda vardır.
Bu, semantiğin artık çevrimiçi olarak açık bir şekilde çözümlenebileceği varsayılmadığında ortaya çıkan şeydir. Bir JSON-LD belgesi, anlamı genellikle bir @context aracılığıyla taşır: okuyucunun bir alanın ne anlama geldiğini araştırmak için takip ettiği bir bağlantı.
EN 18223, bir alanın arkasında ECLASS veya IEC CDD sözlüğü olsa bile çalışmalıdır - her ikisi de ücretlidir ve hiçbiri açık bir @context-IRI gibi ücretsiz olarak çözümlenemez. Bu nedenle standart, anlamı değer bazında tek tek belirtir: hangi sözlük, hangi giriş, hangi tür, hangi değer. Okuyucunun bağlantıları tıklayacağına güvenilemediğinde, standart ancak bu şekilde kendi kendini açıklayıcı kalabilir.
Bu şekilde okunduğunda, bu ayrıntılı anlatım bir tasarım hatası değil, kapalı sözlüklere verilen mantıklı bir yanıttır.
Bunun tam tersi de somuttur. Üzerine inşa ettiğimiz sözlükler - OpenEPCIS DPP Core ve yönetmelik genişletmeleri - ref.openepcis.io adresinde açık olarak yayınlanmıştır ve serbestçe çözümlenebilir olmaya devam eder. Tek bir @context referansı, kapalı bir sözlüğün içine yazması gereken anlamı taşır.
Neden yön önemlidir?
Kapalı bir sözlükten açık semantiği yeniden oluşturmak, zor olan yoldur. Tersine, bu işlem kolaydır.
JSON-LD kaynağımız, EN 18223 modelinin gerektirdiği her özniteliği zaten içermektedir: özelliğe bir referans, sözlüğe bir referans, bir değer veri türü ve her değer için bir dil dizisi. Bunlar, EN 18223’ün düz varlık-öznitelik-değer yapısı yerine, @context IRI’leri içeren tipleştirilmiş JSON-LD nesneleri olarak ifade edilmektedir.
Bu verilerden bir EN 18223 görünümü oluşturmak bir biçimlendirme işidir: mevcut alanları alıp hedef biçime dönüştürmek.
Bu ilkeyi tek cümleyle özetlemek gerekirse: Açık ad alanlarına sahip bir kaynak, her kapalı sözlükten bir izdüşüm oluşturur; dolayısıyla, bu ayrıntılı yapı, yalnızca kapalı bir yapı ile başlayanların ödemek zorunda kaldığı bir bedeldir. Biz bunu asla yapmayız, çünkü anlam ilk yazımdan itibaren oradaydı.
Kanonik bir sözlük yerine çoğul ad alanları
Kaynağımızın halihazırda bu biçime sahip olması, bir tesadüf değil, bilinçli bir karardır. Her yönetmeliği tek bir sözlüğe sığdırmaya çalışmıyoruz.
Her bir AB DPP yönetmeliği - pil, tekstil, elektronik ve gelecek olanlar - kendi öncül ad alanını korur: GS1’in, OpenEPCIS DPP Core’un ve ilgili yönetmelik genişlemesinin ad alanları. Hepsi, bir @context dizisinde paralel olarak yer alır; bunun yanında, önceden tanımlanmış bir alan adı kapsamına girmeyen az sayıdaki terim için kasıtlı olarak yalın tutulmuş bir transpareo: alan adı da bulunur.
EN 18223 standardı, kendi giriş maddesi 0.2’de neredeyse tam olarak şunu talep eder: sektöre özgü ontolojilerden kaçınmak, her bir delege edilmiş yasal düzenleme için yayınlanan ontolojilerin paralel kullanımına izin vermek ve yatay katmanı olabildiğince genel tutmak.
Açık, paralel ad alanlarına dayalı bir mimari, sadece standardın amacına uygun olmakla kalmaz. Standartın tasarım ilkesinin kendisinin işaret ettiği şey de budur.
Bir stres testi: Battery Pass’ın öznitelik listesi
Bunun kanıtı, mimarinin aslında hiç bu amaçla tasarlanmadığı bir sözlüğü nasıl barındırdığıdır.
Battery Pass Konsorsiyumu’nun Data Attribute Long List’i, Sürüm 1.3, hem EN 18223’ten hem de GS1’den bağımsız olarak farklılık gösteren üçüncü bir sözlüktür: yaklaşık 100 öznitelik, kendine özgü adlandırma, kendine özgü erişim düzeyleri ve Konsorsiyum’un Pil Yönetmeliği’nin XIII. Ek’ine getirdiği yorum.
Bunu mevcut veri modelimizle karşılaştırdık. 100 özniteliğin 91’i, mevcut özellik türlerine değiştirilmeden yerleştirildi. Çoklu ad alanlarına dayanan bir kaynak, yeni bir kapalı sözlüğü ek bir projeksiyon olarak kabul eder; yeniden yapılandırmayı zorunlu kılmaz.
Standardın durumu
EN 18223 ve somut serileştirme formatını tanımlayan ve EN 18223’ün atıfta bulunduğu kardeş standardı EN 18216, her ikisi de yayınlanmış Avrupa Standartlarıdır.
Bu standartlar, CEN-CENELEC-JTC-24-DPP setinin yayınlanan ilk dalgasına aittir: sekiz standarttan altısı yayınlanmıştır; kimlik doğrulama ve erişim haklarıyla ilgili kalan iki standart ise 2026 yazında yayınlanacaktır. Standartlara uyumlu statüsü ve uygunluk varsayımını sağlayan AB Resmi Gazetesi’ndeki atıflarının 2026 yılının ortalarında yayınlanması beklenmektedir.
Olumlu yönü
Bunların hiçbiri EN 18223’ü yanlış bir standart yapmaz. Bu ayrıntılı yapı, her sözlüğün açık olmadığı bir dünyada birlikte çalışabilirliğin dürüst bedelidir ve standart bu dünyaya uygun bir yapıdadır.
İyi tarafı ise basit: Zaten temiz bir JSON-LD kullanıyorsanız, EN 18223 sizin için bir projeksiyon, yeni bir yapı değildir. Pahalı olan yol ise diğeridir - kapalı bir sözlükten başlayan herkesin izlemesi gereken yol.
İlk satırdan itibaren açık, çözümlenebilir semantiğe dayananlar için standardın bu ayrıntılı yapısı artık bir engel olmaktan çıkar. Gerektiğinde oluşturulabilen bir çıktı biçimi haline gelir.