Dijital Ürün Pasaportu hangi terimleri içerir? Bu soru ayrıntılı bir çalışma gibi görünse de, verilerinizin on yıl sonra hâlâ herhangi biri tarafından okunup okunamayacağını belirler. Zira DPP yeni bir dil icat etmez; mevcut birkaç dili bir araya getirir.
GS1, W3C ve OpenEPCIS Konsorsiyumu, ürün dünyasının her biri farklı bir bölümünü tanımlar; buna ek olarak, bir düzine kadar sektöre özgü AB terminolojisi de vardır. DPP, hepsini aynı anda kullanabilmelidir. Asıl zorluk, bir standart seçmek değil, düzinelerce ürün kategorisi boyunca yüzlerce terimi tutarlı bir şekilde uygulamaktır.
Her standart, kavramları farklı şekilde adlandırır
GS1’de bir sevkiyat olayı cbv:BizStep-shipping olarak adlandırılır. AB Pil Yönetmeliği’nde bir pilin nominal kapasitesi battery:ratedCapacity olarak adlandırılır. Bir ürün adı schema.org’dan, bir tedarik zinciri durum değerlendirmesi beyanı ise OpenEPCIS sözlüğünden gelir. Dört terim, dört kaynak, tek bir veri seti.
Burada kendi alan adlarınızı uyduranlar, bir ada oluştururlar. Ancak yetkili kurum, geri dönüşümcü ve üçüncü taraf denetim aracı, DPP’nizde ne yazdığını sorgulamadan anlamalıdır. Standartlar tam da bu amaçla vardır - ve işte bu nedenle Transpareo, kendi şemasını icat etmek yerine standartlara sıkı sıkıya bağlı kalır.
Omurga: GS1 EPCIS 2.0 olay modeli
Bir ürünün yaşam döngüsü, GS1 EPCIS 2.0 ile tanımlanır - bu, yıllardır lojistik sektöründeki tedarik zincirlerini yansıtan standarttır. Standartta beş olay türü bulunur: bir nesnenin gözlemlenmesi (ObjectEvent), toplama, işlem, dönüştürme ve ilişkilendirme. Transpareo, bir ürünün yaşam döngüsü adımlarını EPCIS-ObjectEvents olarak yansıtmaktadır; bu, tanımlanmış nesneler üzerindeki gözlemleri kaydeden olay türüdür.
Her olay bir iş adımını (shipping, recycling, repairing) ve bir durumunu (active, recalled, recycled) içerir. Bu yapı taşlarından izlenebilir bir protokol ortaya çıkar: bir partinin ne zaman sevk edildiği, ne zaman geri çağrıldığı, ne zaman geri dönüştürüldüğü. Makine tarafından okunabilir ve yorumlama payı bırakmayan ## bir protokol.
Ürün verileri: OpenEPCIS DPP Core
Bir ürünü oluşturan unsurlar - malzeme, geri dönüştürülmüş içerik oranı, karbon ayak izi, onarılabilirlik - OpenEPCIS tarafından tanımlanan DPP Core sözlüğünde açıklanmaktadır. Bu sözlük, MaterialComposition, RecycledContent, CarbonFootprintDeclaration veya RepairabilityInfo gibi sınıfları tanımlar.
Hataları önlemek açısından iki kural özellikle dikkat çekicidir: Oran değerleri her zaman 0 ile 1 arasında ondalık sayılardır (yani 0.85, 85% değil). Ayrıca her bilgi bir erişim düzeyine sahiptir - genel, yetkili veya kısıtlı - böylece aynı belge son müşterilere, iş ortaklarına ve resmi makamlara farklı görünümler sunabilir.
Her sektör için ayrı bir terminoloji
İşler burada biraz karmaşıklaşıyor. Her ürün kategorisi, ilgili AB yönetmeliğinin gerektirdiği kendine özgü teknik terminolojiye sahiptir:
- Piller (Yönetmelik 2023/1542): Hücre kimyasından lityum, kobalt ve nikel için geri dönüştürülmüş malzeme oranlarına, şarj döngülerine ve sağlık durumuna (State of Health) kadar 200’den fazla özellik
- Tekstil: Elyaf bileşimi, boyar maddeler, mikroplastik risk sınıfı, yıkama sembolleri, geri dönüştürülebilirlik
- Elektronik: Onarım endeksi, parça türleri, tek tek bileşenlerin değiştirilebilirliği
- Ayrıca ormansızlaşma (EUDR), temizlik maddeleri, ambalajlar (PPWR) ve inşaat ürünleri (CPR) için sözlükler
Dolayısıyla bir DPP ## ,ürün kategorisine göre teknik sözlüğünü değiştirir - ancak yine de aynı temel yapı ile uyumlu kalmalıdır.
Her şeyi bir arada tutan bir bağlam
Bu kaynakların bir Babil kulesi haline gelmemesi için, tek bir JSON-LD bağlamı tüm sözlükleri birbirine bağlar. Her terimin içinde tam olarak tek bir yeri vardır: tanımına ulaşılabilen sabit bir adres (URI).
Bu, sadece düzen sevgisinden ibaret değildir. Bir DPP, on yıl ve daha uzun süre boyunca doğrulanabilir durumda kalmalıdır. 2034 yılında bir resmi kurum, 2026’da düzenlenmiş bir pasaportu okuduğunda, recycledContent terimi bugün olduğu gibi tam olarak aynı anlama gelmelidir. Sabit adresler, platform, arşiv, denetim ve resmi kurumun hepsinin aynı tanıma işaret etmesinin ön koşuludur.
Tek bir veri yapısında 39 dil
Transpareo, ürün metinlerini kompakt bir yapı içinde çok dilli olarak yönetir: Bir alan, zahmetli tekrarlar yerine {"de": "Wasser", "en": "Water"} biçiminde verileri taşır. Bu, veri hacmini küçük tutar ve tüketicinin istediği dili kolayca okumasına ve gerektiğinde İngilizceye geri dönmesine olanak tanır. 39 dil, aralarında 24 AB resmi dilinin tamamı da dahil olmak üzere, bu şekilde özel bir mantığa gerek kalmadan kapsanır.
Bu, platform seçiminiz açısından ne anlama geliyor?
Birbiriyle uyumlu bir çözümü, izole bir çözümden ayıran üç soru vardır:
- Platform, yerleşik standartları (GS1, EPCIS, OpenEPCIS, schema.org) mı kullanıyor, yoksa yalnızca kendisinin anladığı özel bir şemayı mı kullanıyor?
- Veri modelini yeniden yapılandırmanıza gerek kalmadan, her ürün kategorisi için uygun teknik terimleri kullanabiliyor mu?
- Kullanılan terimler, sabit ve kalıcı olarak erişilebilir adresler altında belgelenmiş mi?
Cevap üçüne de “Evet” ise, DPP’niz okunabilir kalır - bugün, tedarikçi değişikliği sonrasında ve yasal saklama süresinin ötesinde de.