Dostawca przesyła Państwu tabelę zawierającą dane dotyczące produktów. Jedna z kolumn nosi nazwę „Pojemność”. Czy podana tam liczba wyraża się w amperogodzinach czy w kilowatogodzinach? Czy jest to wartość znamionowa, czy zmierzona? Tabela tego nie precyzuje. Osoba znająca dostawcę wie to z kontekstu. Wszyscy pozostali mogą jedynie zgadywać.
Rozwiązaniem jest słownik: lista, w której podano, co oznacza termin „pojemność”, w jakiej jednostce jest podawana oraz jaki rodzaj wartości jest dopuszczalny. Jeśli każdy ma dostęp do tego słownika, wystarczy umieścić w nagłówku kolumny informację: pojemność zgodnie z hasłem 4711. Jeśli słownik jest płatny lub nie jest publicznie dostępny, wskazówka ta nie przyniesie odbiorcy żadnej korzyści. Wówczas nadawca musi wpisać znaczenie w każdą komórkę: jaki słownik, jaki wpis, jaka jednostka, jaki typ, a dopiero potem wartość.
Właśnie to stanowi sedno normy EN 18223, która określa, w jaki sposób cyfrowe paszporty produktów przekazują swoje znaczenie. Niniejszy artykuł wyjaśnia, czego norma wymaga od Państwa danych, dlaczego ich pełna forma jest tak długa oraz dlaczego dla klientów Transpareo stanowi ona format wyjściowy, a nie projekt.
Dwa sposoby zapisu, jedna treść
EN 18223 to norma Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego CEN/CLC JTC 24 dotycząca interoperacyjności cyfrowych paszportów produktów. Opisuje ona model danych oraz dwa sposoby jego zapisu.
Forma skompresowana stanowi skrót przeznaczony do użytku operacyjnego. Każda wartość znajduje się pod swoim identyfikatorem, elementId, a znaczenie tego identyfikatora czytelnik może sprawdzić w słowniku. Trzy wiersze na każdą wartość.
Postać rozszerzona zawiera pełny opis. Każda wartość staje się niewielkim obiektem zawierającym identyfikator, odnośnik do słownika, typ obiektu, typ danych oraz samą wartość. Z trzech wierszy robi się dwadzieścia.
Dlaczego forma rozszerzona jest tak długa
Jej długość nie jest przypadkowa. Jest ona wyrazem znaczenia, gdy nie można założyć, że czytelnik będzie w stanie sprawdzić daną informację.
Karta produktu zazwyczaj przekazuje znaczenie za pośrednictwem linku: czytelnik klika w niego i sprawdza, co oznacza dane pole. Działa to o ile link prowadzi do ogólnodostępnych zasobów.
Dwa z najpopularniejszych słowników danych produktów przemysłowych, ECLASS i IEC CDD, są płatne. Link do nich jest bezużyteczny dla czytelnika nieposiadającego licencji. Dlatego rozszerzona forma wymaga, aby znaczenie było zawarte w dokumencie wartość po wartości: który słownik, który wpis, jaki typ, jaka wartość. Dokument wyjaśnia się sam, nawet jeśli nikt nie może kliknąć linku.
W tym ujęciu długość dokumentu stanowi rozsądną odpowiedź na problem zamkniętych słowników i nie jest błędem projektowym.
Słowniki, na których opiera się Transpareo, rdzeń OpenEPCIS DPP oraz jego rozszerzenia zgodne z poszczególnymi rozporządzeniami, są opublikowane na zasadach otwartego dostępu pod adresem ref.openepcis.io. Każdy może je sprawdzić. Jeden link zawiera tam wszystko, co musi zawierać zamknięty słownik.
Decydujące znaczenie ma kierunek
Wróćmy do tabeli. Kto od samego początku opisał swoje kolumny przy użyciu otwartego słownika, może w dowolnym momencie wygenerować pełną wersję: wystarczy sprawdzić znaczenie, wpisać je obok wartości i gotowe. Kto posiada znaczenie wyłącznie w słowniku zamkniętym lub w ogóle go nie posiada, musi je najpierw zrekonstruować. Jest to kosztowny kierunek.
Nasze dane zawierają już wszystkie atrybuty wymagane przez model normy EN 18223: odniesienie do właściwości, odniesienie do słownika, typ danych oraz język każdej wartości. Znajdują się one jedynie w naszym własnym układzie, z linkami do otwartych słowników, a nie w układzie określonym przez normę.
Wygenerowanie z nich formy zgodnej z normą jest zadaniem formatowania: należy wykorzystać istniejące pola i dostosować je do pożądanego formatu.
W skrócie: źródło oparte na otwartych słownikach przekształca każdy zamknięty słownik w widok, który generuje w razie potrzeby. Za długość normy płaci tylko ten, kto rozpoczął od formatu zamkniętego.
Kilka słowników obok siebie
To, że nasze dane mają tę formę, jest świadomą decyzją. Nie zmuszamy każdego rozporządzenia do stosowania jednego słownika.
Każde rozporządzenie UE w ramach DPP - czy to dotyczące baterii, tekstyliów, elektroniki, czy też przyszłych rozporządzeń - zachowuje swój własny słownik: słownik GS1, słownik OpenEPCIS DPP Core oraz słownik danego rozporządzenia. Wszystkie są dostępne równolegle, uzupełnione o celowo niewielki, własny słownik obejmujący nieliczne terminy, których nie obejmuje żaden z powyższych.
Norma EN 18223 w swoim wstępie postuluje niemal dokładnie to samo: nie narzucać jednego słownika dla wszystkich branż, dopuszczać współistnienie słowników poszczególnych aktów prawnych oraz utrzymywać wspólną część na jak najbardziej ogólnym poziomie. Architektura oparta na otwartych, równoległych słownikach jest zatem nie tylko zgodna z normą. Jest ona tym, do czego sama norma wskazuje.
Test wytrzymałościowy: lista atrybutów Battery Pass
Czy to się sprawdzi, pokaże słownik, dla którego architektura ta nigdy nie została stworzona.
Długa lista atrybutów danych (Data Attribute Long List) konsorcjum Battery Pass, wersja 1.3, stanowi trzeci słownik, który odbiega zarówno od normy EN 18223, jak i od standardu GS1: około 100 atrybutów, własne nazwy, własne poziomy dostępu - to interpretacja załącznika XIII rozporządzenia w sprawie baterii przedstawiona przez konsorcjum.
Porównaliśmy ją z naszym istniejącym modelem danych. 91 ze 100 atrybutów pasowało bez zmian do istniejących typów właściwości. Nowy, zamknięty słownik stanowi dodatkowy widok i nie wymaga żadnych zmian w strukturze.
Stan normy
NormaEN 18223 oraz jej norma siostrzana EN 18216, która definiuje konkretny format transmisji, do którego odwołuje się norma EN 18223, są normami zharmonizowanymi na poziomie europejskim.
Należą one do pierwszej opublikowanej serii norm z zestawu DPP opracowanego przez CEN/CLC JTC 24: sześć z ośmiu norm, pozostałe dwie - dotyczące uwierzytelniania i praw dostępu - nie zostały dotychczas przytoczone. Te sześć norm zostało opublikowanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 15 lipca 2026 r. na mocy decyzji wykonawczej (UE) 2026/1736. Nadaje im to status norm zharmonizowanych, a tym samym domniemanie zgodności z art. 10 i 11 RODO.
Co to oznacza dla Państwa
Żadna z tych kwestii nie sprawia, że norma EN 18223 jest nieprawidłowa. Jej długość stanowi uczciwą cenę za interoperacyjność w świecie, w którym nie każdy słownik jest otwarty, a norma ta odpowiada realiom tego świata.
Norma ta jest formatem wyjściowym, który platforma generuje w razie potrzeby.
Dla klientów Transpareo nic się nie zmienia: nie ma potrzeby przebudowy, nie ma potrzeby realizacji projektu. Znaczenie Państwa danych jest jawne od momentu ich pierwszego zapisania, a wszystko inne to kwestia formatowania.
Pytania dotyczące tego wpisu
Czy norma EN 18223 ma charakter obowiązkowy?
Nie. Jest to zharmonizowana norma europejska, co daje domniemanie zgodności, a nie nakłada obowiązku. Norma EN 18223 oraz pięć norm pokrewnych zostały przytoczone 15 lipca 2026 r. w decyzji wykonawczej (UE) 2026/1736 w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej; podmioty spełniające jej wymogi uznaje się za zgodne z art. 10 i 11 rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Mogą Państwo również spełnić wymogi tych artykułów w inny sposób, jednak w takim przypadku muszą Państwo samodzielnie to udowodnić.
Którą z tych dwóch form zapisu należy zastosować?
Obie formy mają swoje zastosowanie. Forma skrócona jest skrótem przeznaczonym do użytku operacyjnego; wykorzystuje ona identyfikator każdej wartości jako klucz, a odniesienie do słownika oraz typ danych pozostawia do sprawdzenia. Wersja rozszerzona zawiera pełny opis: każda wartość staje się obiektem posiadającym własny identyfikator, odwołanie do słownika, typ obiektu, typ danych oraz wartość. Wybór formy wyjściowej zależy od tego, czy czytelnik ma dostęp do Państwa słownika.
Czy potrzebujemy licencji na ECLASS lub IEC CDD?
Nie w przypadku opisanego tutaj sposobu. Te dwa słowniki są płatne i nie są publicznie dostępne, i właśnie dlatego rozszerzona forma musi zawierać znaczenie dla każdej wartości z osobna. Słowniki, na których opiera się Transpareo, są publicznie dostępne i każdy może z nich korzystać, więc jeden link zawiera to, co w przypadku zamkniętego słownika musiałoby być zapisane w całości.
Dlaczego ta rozszerzona forma jest tak długa?
Ponieważ nabiera to znaczenia w momencie, gdy nie można już zakładać, że czytelnik będzie mógł sprawdzić to w słowniku. Opis produktu zazwyczaj przekazuje znaczenie za pośrednictwem linku, który czytelnik klika, aby sprawdzić znaczenie danego pola. Jeśli słownik jest dostępny wyłącznie w ramach płatnej subskrypcji, link ten jest dla czytelnika bezużyteczny, a znaczenie musi być zawarte bezpośrednio w samym dokumencie. W tym kontekście długość tekstu stanowi rozsądne rozwiązanie w przypadku zamkniętych słowników i nie jest błędem konstrukcyjnym.
Co się dla nas zmieni, jeśli nasze dane już odwołują się do otwartych słowników?
Będzie to zadanie związane z formatowaniem. Dane te zawierają już wszystkie atrybuty wymagane przez model: odniesienie do właściwości, odniesienie do słownika, typ danych oraz język każdej wartości, tyle że w własnej kolejności, a nie w kolejności określonej przez normę. Wygenerowanie z nich form zgodnej z normą oznacza dostosowanie istniejących pól do pożądanego formatu i nie stanowi projektu przebudowy.
Ile norm DPP zostało opublikowanych?
Sześć z ośmiu norm z zestawu CEN/CLC JTC 24 należy do pierwszej serii i zostało opublikowanych w Dzienniku Urzędowym w dniu 15 lipca 2026 r. Pozostałe dwie normy, dotyczące uwierzytelniania i uprawnień dostępu, nie zostały dotychczas opublikowane. Norma EN 18216, norma pokrewna definiująca konkretny format transmisji, do której odwołuje się norma EN 18223, należy do grupy sześciu opublikowanych norm.
Czy nowy słownik zmusza nas do przebudowy modelu danych?
Nie w przypadku, gdy źródło zawiera kilka słowników równolegle. Sprawdziliśmy to na przykładzie długiej listy atrybutów danych (Data Attribute Long List) konsorcjum Battery Pass Consortium w wersji 1.3 - trzeciego słownika z własną nomenklaturą i własnymi poziomami dostępu, który odbiega zarówno od normy EN 18223, jak i standardu GS1. 91 ze 100 atrybutów pasowało bez zmian do już istniejących typów właściwości. Nowy zamknięty słownik zostaje dodany jako kolejny widok.
Czy zgodność z normą EN 18223 oznacza, że nasze paszporty są zarejestrowane?
Nie, to są dwie różne kwestie. Zgodność dotyczy formy i treści paszportu, natomiast rejestracja jest odrębnym działaniem w rejestrze EU-DPP, który funkcjonuje od 20 lipca 2026 r. na mocy rozporządzenia wykonawczego (UE) 2026/1778, a którego interfejs techniczny jest nadal w trakcie opracowywania. Tylko podmiot gospodarczy wprowadzający produkt do obrotu może dokonać rejestracji; usługodawca nie może tego zrobić w Państwa imieniu. Transpareo przygotowuje dane wymagane do wpisu: identyfikator produktu, adres paszportu oraz odcisk palca. Więcej informacji na ten temat znajdą Państwo w naszym omówieniu rozporządzenia w sprawie rejestru.
